Nakit Sermaye Artırımında Faiz İndirimi Nedir? (KVK 10/1-ı)

← Mevzuat listesine dön

Çoğu şirket sahibinin ya hiç duymadığı ya da "büyük şirketlere özgü" sandığı için bakmadığı bir madde var: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun (KVK) 10. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi. Kısaca "nakit sermaye artırımında faiz indirimi" olarak bilinen bu düzenleme, ortaklarından ceplerinden para koyup şirketine nakit sermaye ekleyen bir A.Ş. veya Limited Şirketin, bu tutarın belirli bir kısmını kurumlar vergisi matrahından düşebilmesine imkân tanıyor.

Bunu somutlaştıralım — tamamen kurgusal bir örnek üzerinden gidelim. Diyelim ki 2023 yılında kurulmuş bir Limited Şirket var; iki ortağı, işleri büyütmek için şirkete 3.000.000 TL nakit sermaye artırımı yaptı, parayı bankaya yatırdı, işlemi ticaret siciline tescil ettirdi. Muhasebecileri beyannameyi hazırlarken bu indirimi hiç gündeme getirmedi, ortaklar da böyle bir hakları olduğunu bilmediği için hiç sormadı. Sonuç: kanunun tanıdığı, tamamen yasal bir vergi avantajı, sadece "bilinmediği" için kullanılmadan kaldı. Bu yazının amacı, tam olarak bu tür bir kaçırılmayı önlemek — indirimin kime, nasıl ve hangi sınırlar içinde uygulandığını, hiçbir rakamı yuvarlamadan, kaynaklarıyla birlikte anlatmak.

Nakit Sermaye Artırımında Faiz İndirimi Nedir? (KVK 10/1-ı)

KVK'nın 10. maddesinin birinci fıkrasına, 6637 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle (Kabul: 27/3/2015; RG yayım: 7/4/2015) eklenen (ı) bendi, sermaye şirketlerinin (TTK'ya tabi A.Ş. ve Ltd. Şti.) nakden veya tahsil edilebilir alacaklardan yaptıkları sermaye artırımları — ve ilk kez kurulan şirketlerde ödenen nakdi sermaye — üzerinden, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) açıkladığı ticari kredilere uygulanan ağırlıklı ortalama faiz oranı esas alınarak hesaplanan tutarın belirli bir oranının kurumlar vergisi matrahından indirilmesine imkân tanır.

Düzenleme, 1/7/2015 tarihinden itibaren tescil edilen sermaye artışları için geçerlidir. İndirim oranları 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve bunu uygulamaya koyan 1 Seri No'lu KVK Genel Tebliği'nin 10.1 bölümü (ekleyen: 9 Seri No'lu KVK Genel Tebliği, RG 4/3/2016-29643) ile belirlenmiş; uygulama süresi ise 7417 sayılı Kanun'la 2022'de "5 hesap dönemi" ile sınırlandırılmıştır. 2026 yılı itibarıyla maddenin özünde veya oranlarında yeni bir kanuni değişiklik tespit edilmemiştir; güncel olan tek husus, TCMB'nin her yıl güncellediği faiz oranıdır. Kurumlar vergisi matrahının ve beyanname sürecinin genel işleyişi hakkında bilgi için kurumlar vergisi oranı ve beyanname süreci rehberimize bakabilirsiniz.

Kimler Bu İndirimden Yararlanabilir?

İndirimden, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) tabi sermaye şirketleri yararlanabilir — yani Anonim Şirketler (A.Ş.) ve Limited Şirketler (Ltd. Şti.). Bu, hem mevcut şirketlerin nakdi sermaye artırımlarını hem de 1/7/2015'ten sonra ilk kez kurulan sermaye şirketlerinin nakit olarak ödenen sermaye tutarlarını kapsar. Şirket kuruluş süreçleri ve sermaye şartları hakkında genel bilgi için anonim şirket kuruluşu ve sermaye şartlarıile limited şirket kuruluşu adım adım rehberisayfalarına bakılabilir.

Kimler Yararlanamaz? (Kapsam Dışı Sermaye Artırımları)

İndirimin kapsam dışında bıraktığı haller şunlardır:

Bu son iki madde uygulamada en çok gözden kaçan noktalardır: şirketin geçmiş yıl kârını sermayeye eklemesi ya da ortağından "kredi çekip" bu parayı sermaye olarak koyması, dışarıdan "nakit sermaye artırımı" gibi görünse de, kanunun aradığı gerçek nakit girişini taşımadığı için indirim kapsamına girmez.

İndirim Oranları: %50, %75, %100 Nasıl Belirlenir?

Oranlar 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (RG: 30.06.2015/29401) ve bunu detaylandıran 1 Seri No'lu KVK Genel Tebliği'nin 10.1 bölümü ile belirlenmiştir ve halen yürürlüktedir; 2026'ya özgü ayrı bir Bakanlar Kurulu Kararı/Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile oran değişikliği tespit edilememiştir.

Not: "İhracatçı/imalatçı şirketlere özel %75 oranı" iddiasının mevzuat metninde bir karşılığı yoktur; gerçek %75 kriterleri yalnızca yurt dışından getirilen nakit ve halka açıklık oranıdır. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki diğer destekler için devlet teşvikleri ve yatırım destekleri sayfasına bakılabilir.

İndirimin %0 Uygulandığı Haller

Sermayeyi artırıp parayı doğrudan arsa alımında kullanan ya da başka bir şirkete borç olarak aktaran işletmeler, kâğıt üzerinde "nakit sermaye artırımı" yapmış görünse de bu kısım için indirimden yararlanamaz.

Kıst (Ay) Esası ile İndirim Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Sermaye artırımı hesap dönemi içinde, yani yıl ortasında tescil edildiğinde indirim tam yıl üzerinden değil, kıstlanarak (ay esasıyla) hesaplanır. Kaynak: 1 Seri No'lu KVK Genel Tebliği'nin 10.1 bölümü (ekleyen: 9 Seri No'lu KVK Genel Tebliği, RG 4/3/2016-29643).

İndirim Tutarı = Nakit Sermaye Artışı Tutarı × TCMB Ticari Kredi Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranı × İndirim Oranı × (Tescil Ayından Hesap Dönemi Sonuna Kadar Olan Ay Sayısı / 12)

Ay kesirleri tam ay sayılır. Örneğin 15 Eylül'de tescil edilen bir sermaye artırımında, Eylül dahil yıl sonuna kadar 4 ay (Eylül-Ekim-Kasım-Aralık) esas alınır; oranlama 4/12 olur. Aşağıda örnek hesaplamada bunu somut rakamlarla göstereceğiz.

2026 Hesap Dönemi için TCMB Faiz Oranı ve Güncel Durum

TCMB oranı her yıl değişir; doğru dönemin oranını kullanmak önemlidir. 2025 hesap dönemi oranı %45,34'tür — TCMB'nin "Ticari Krediler (TL Üzerinden Açılan) (Tüzel Kişi KMH ve Kurumsal Kredi Kartları Hariç)" ağırlıklı ortalama faiz oranı istatistiğinden, 26.12.2025 itibarıyla açıklanan en güncel veridir; 2025 hesap dönemi yıllık beyannamesinde ve 2025 yılı dördüncü geçici vergilendirme döneminde kullanılmaktadır.

2026 hesap dönemi için TCMB'nin yıl sonunda açıklayacağı nihai oran, bu içeriğin hazırlandığı tarih (12.08.2026) itibarıyla henüz belli değildir; genellikle yıl sonunda/Ocak 2027 başında netleşir ve 2026 beyannamesi ile 4. geçici vergi döneminde kullanılır. Ocak 2026'nın ilk haftalık verilerine göre gösterge niteliğindeki oran yaklaşık %40,9'dur; ancak bu nihai oran değildir, yalnızca yıl başındaki eğilimi gösterir. Nihai oran, beyanname öncesinde TCMB'nin resmi (evds.tcmb.gov.tr) sayfasından teyit edilmelidir. 2026'ya özgü yeni bir kanun/BKK değişikliği tespit edilememiştir; 2026'daki tek somut gelişme, 2025 yılı için açıklanan (%45,34) oranı esas alan rutin vergi sirkülerleridir.

2022 Öncesi Sermaye Artırımı Yapan Şirketler İçin Geçiş Hükmü ve 2026'nın Önemi

Bu, yazının en kritik ve aksiyon gerektiren başlığı — çünkü bir "son tarih" konusu.

5/7/2022 Sonrası Tescil Edilen Artırımlar

7417 sayılı Kanun (RG: 5/7/2022 – 31887) madde 49 ile KVK 10/1-ı bendinde değişiklik yapılarak, 5/7/2022 tarihinden itibaren tescil edilen sermaye artırımlarında (veya bu tarihten sonra ilk kez kurulan şirketlerin ödenmiş nakdi sermayesinde) indirimin, sermaye artırım kararının/ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi dahil olmak üzere 5 hesap dönemi ile sınırlı olarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Girişteki kurgusal örnekte 2023'te kurulan Limited Şirket de, tescil yılı dahil 2023-2027 arasındaki 5 hesap döneminde bu indirimden yararlanabilir durumdaydı.

5/7/2022 Öncesi Tescil Edilen Artırımlar ve 5 Yıllık Sınır

7417 sayılı Kanun madde 50 ile KVK'ya eklenen Geçici 15. madde (13. fıkra) uyarınca, 5/7/2022 tarihinden önce sermaye artırımı yapmış veya ilk kez kurulmuş şirketler için de aynı 5 hesap dönemi sınırı geriye dönük olarak getirilmiştir; bu şirketler "2022 hesap dönemi dahil" 5 hesap dönemi boyunca (yani 2022-2023-2024-2025-2026) indirimden yararlanmaya devam edebilecektir.

Not: Bu tablo yalnızca 5/7/2022 öncesinde sermaye artırımı yapmış/kurulmuş şirketleri kapsar. 5/7/2022'den sonra tescil edilen sermaye artırımlarında 5 hesap dönemi sınırı, tescil edildiği hesap dönemi esas alınarak ayrıca ve bağımsız olarak işler.

Şirketin kendi durumu için bu hususun bir SMMM/YMM ile teyit edilmesi önerilir.

Eski ve yeni durumu bir arada özetleyelim:

Ayrıca, matrah yetersizliği nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutarların sonraki dönemlere devredilebileceği yönünde literatürde (muhasebe/vergi uzmanı yorumları) görüş bulunmaktadır; ancak bu konuda net bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Kesin bir hüküm olarak sunulmamalı, somut durum için SMMM/YMM'e danışılması önerilmelidir.

Örnek Hesaplama: Nakit Sermaye Artırımı Faiz İndirimi

Formülü somutlaştıralım. Aşağıdaki tutarlar bir muhasebe kaydı değil, kurumlar vergisi beyannamesinde "diğer indirimler" bölümünde matrahtan düşülen bir tutardır; yalnızca gösterim amaçlıdır ve TCMB oranı örnekte 2025 dönemi oranı (%45,34) kullanılmıştır — 2026 hesap dönemi beyannamesinde 2026'nın kesinleşmiş TCMB oranı kullanılmalıdır.

Senaryo A — Tam Yıl Hesaplama: Halka açık olmayan bir Ltd. Şti., 5.000.000 TL nakit sermaye artırımını yılın ilk gününde tescil ettiriyor ve tutarın tamamı banka hesabına yatırılıyor (yurt içi kaynaklı, yurt dışından getirilmemiş).

Senaryo B — Kıst Esası (Yıl Ortasında Tescil): Aynı şirket, aynı 5.000.000 TL'yi 15 Eylül'de tescil ettirmiş olsaydı, kıst esası devreye girer.

Kıst esasını atlayıp tam yıl üzerinden hesaplama yapmak, indirimi olduğundan yaklaşık üç kat fazla göstermeye — yani matrahın hatalı (fazla) indirilmesine ve dolayısıyla vergi ziyaı riskine — yol açabilecek somut bir hata kaynağıdır.

Hızlı Yanıt: İndirim Nasıl Hesaplanır, Kimler Yararlanamaz?

Yanlış Uygulamanın Riski: Vergi Ziyaı ve Ceza

İndirim şartlarının (nakden ödeme, kapsam dışı hal bulunmaması, doğru oran/doğru kıst hesabı vb.) sağlanmadığı halde matrahtan haksız indirim yapılması ve bu durumun bir vergi incelemesinde tespit edilmesi halinde, genel vergi hukuku çerçevesinde aşağıdaki sonuçlar doğabilir:

• VUK md. 30 uyarınca re'sen/ikmalen tarhiyat yapılabilir.
• VUK md. 341 kapsamında vergi ziyaı oluştuğu kabul edilir.
• VUK md. 344 uyarınca ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir (VUK md. 359 kapsamına giren bir kaçakçılık fiili söz konusuysa ceza üç kat olarak uygulanır; ancak indirim şartının hatalı yorumlanması tek başına bu kapsama girmez).
• Ayrıca VUK md. 112 ve 6183 sayılı AATUHK çerçevesinde gecikme faizi/gecikme zammı işletilebilir.
• Nakit sermaye girişinin banka dekontu/hesap hareketleriyle ispatlanamaması, indirimin inceleme sırasında reddedilme riskini artırabilir.

Bu, indirime özgü ayrı bir ceza hükmü değil, genel vergi ziyaı çerçevesinin bu somut olaya uygulanma ihtimalidir; somut olayın koşullarına göre sonuç değişebilir, kesin ceza öngörüsü için SMMM/YMM görüşü alınması önerilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Nakit girişinin ispat dosyasının eksik tutulması.
• Teşvikin fark edilmemesi/temkinli davranılması — girişteki kurgusal örnekte olduğu gibi.
• Zarar/düşük kârlı dönemlerde indirimin fiilen kullanılamaması ve devir hakkının net olmaması.
• TCMB oranının hangi tarihli/hangi döneme ait veri olduğunun karıştırılması.
• 5/7/2022 öncesi artırım yapan şirketlerde "5 yıl sınırı" hükmünün gözden kaçırılması (mevcut değerlendirmelere göre 2026 son yararlanma yılı olabilir; kesin teyit için SMMM/YMM'e danışılmalıdır).
• Yıl içinde tescil edilen sermaye artırımlarında kıst (ay) esasının uygulanmaması — tam yıl üzerinden hesaplama yapılması, matrahın fazla indirilmesine ve vergi ziyaı riskine yol açabilir.
• "İhracatçı/imalatçı %75 oranı" gibi mevzuatta karşılığı bulunmayan bir kritere dayanarak yanlış oran uygulanması — gerçek %75 kriterleri yurt dışından getirilen nakit ve halka açıklık oranıdır.

Sık Sorulan Sorular

Nakit sermaye artırımında faiz indirimi (KVK 10/1-ı) nedir?

Nakit sermaye artırımında faiz indirimi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde düzenlenen; A.Ş. ve Ltd. Şti.'lerin nakden veya tahsil edilebilir alacaklardan yaptıkları sermaye artırımları üzerinden, TCMB'nin açıkladığı ticari kredi ağırlıklı ortalama faiz oranı esas alınarak hesaplanan tutarın belirli bir oranının (%50 ile %100 arasında) kurumlar vergisi matrahından indirilmesine imkân tanıyan bir vergi teşvikidir. Düzenleme 1/7/2015'ten itibaren tescil edilen sermaye artışları için geçerlidir.

Hangi şirketler bu indirimden yararlanabilir?

6102 sayılı TTK'ya tabi sermaye şirketleri, yani Anonim Şirketler (A.Ş.) ve Limited Şirketler (Ltd. Şti.) — hem mevcut şirketlerin nakdi sermaye artırımları hem de 1/7/2015'ten sonra ilk kez kurulan sermaye şirketlerinin nakit olarak ödenen sermaye tutarları için geçerlidir.

Hangi sermaye artırımları bu indirimden yararlanamaz?

Finans, bankacılık, sigortacılık sektöründeki kurumlar ve KİT'ler; ayni (nakit dışı varlık) sermaye artışları; birleşme/devir/bölünme kaynaklı artışlar; iç kaynakların (geçmiş yıl kârı, yedek akçe vb.) sermayeye eklenmesi; ortak veya ilişkili kişilerden kredi/borç kullanılarak yapılan sermaye artışları kapsam dışıdır.

İndirim oranı nasıl belirlenir, her zaman %50 mi uygulanır?

Temel oran %50'dir. Sermaye artırımının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmında %75, halka açıklık oranı %50'ye kadar olan halka açık şirketlerde %75, %50'nin üzerinde olan halka açık şirketlerde %100 uygulanır. Yatırım teşvik belgeli üretim/sanayi tesisi yatırımında kullanılan kısım için ayrıca +25 puan eklenir. Bazı hallerde (arsa-arazi yatırımı, başka şirkete sermaye/kredi olarak aktarım, pasif gelir ağırlıklı şirketler vb.) oran %0'dır.

Sermaye artırımı yıl ortasında tescil edilirse indirim nasıl hesaplanır?

Tam yıl üzerinden değil, "kıst (ay) esası" ile hesaplanır: tescil ayından hesap dönemi sonuna kadar olan ay sayısı 12'ye bölünerek oranlanır. Örneğin 15 Eylül'de tescil edilen bir artırımda Eylül dahil 4 ay (4/12) esas alınır.

2022 öncesinde sermaye artırımı yapan şirketler için 2026 neden önemlidir?

7417 sayılı Kanun'la getirilen geçiş hükmü (Geçici 15. madde) uyarınca, 5/7/2022 öncesinde sermaye artırımı yapmış/kurulmuş şirketler indirimden "2022 hesap dönemi dahil 5 hesap dönemi" (2022-2026) boyunca yararlanabilmektedir. Mevcut bilgilere göre bu, söz konusu şirket grubu için 2026'nın indirimin uygulanabileceği son yıl olabileceği anlamına gelmektedir; kesin durumun bir SMMM/YMM ile veya vergi dairesiyle teyit edilmesi önerilir.

5/7/2022'den sonra tescil edilen sermaye artırımlarında süre sınırı var mı?

Evet. 7417 sayılı Kanun ile değişen KVK 10/1-ı hükmü uyarınca, 5/7/2022 tarihinden itibaren tescil edilen sermaye artırımlarında indirim, tescil edildiği hesap dönemi dahil olmak üzere 5 hesap dönemi ile sınırlıdır.

2026 hesap dönemi için hangi TCMB faiz oranı kullanılacak?

2026 hesap dönemine ait nihai TCMB ticari kredi ağırlıklı ortalama faiz oranı, yazının hazırlandığı tarih (12.08.2026) itibarıyla henüz kesinleşmemiştir; bu oran genellikle yıl sonunda/takip eden yıl başında netleşir. Mükelleflerin, beyanname öncesinde güncel oranı TCMB'nin resmi (evds.tcmb.gov.tr) sayfasından teyit etmesi gerekir. (Karşılaştırma için: 2025 hesap dönemi oranı %45,34 olarak açıklanmıştır.)

İndirim şartları hatalı uygulanırsa ne olur?

Nakden ödeme, kapsam dışı hal bulunmaması veya doğru oran/kıst hesabı gibi şartlar sağlanmadığı halde indirim yapılması ve bunun bir vergi incelemesinde tespit edilmesi halinde, genel vergi hukuku çerçevesinde re'sen/ikmalen tarhiyat (VUK md. 30), vergi ziyaı cezası (VUK md. 344) ve gecikme faizi/zammı (VUK md. 112, AATUHK) gündeme gelebilir. Bu, somut olayın koşullarına göre değişen bir ihtimaldir; kesin öngörü için SMMM/YMM görüşü alınması önerilir.