Basit Usulde Vergilendirme Kimleri Kapsar? 2026 Had ve Şartlar

← Mevzuat listesine dön

Bir esnaf için "basit usulden gerçek usule geçtiniz" cümlesi kadar can sıkıcı birkaç haber daha vardır. Birden defter tutma zorunluluğu, KDV beyannamesi, geçici vergi, muhasebeci masrafı… Peki bu geçiş kimi, ne zaman ve neden bulur? 2026 yılı, basit usul mükellefleri için sadece had rakamlarının güncellenmesiyle değil, büyükşehirlerde belirli faaliyet gruplarını doğrudan gerçek usule alan iki yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile de gündemde. Bu yazıda, Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 46-51. maddelerinden başlayarak "basit usulde vergilendirme kimleri kapsar" sorusunun güncel ve ayrıntılı cevabını; 2026 hadlerini, kimlerin bu usulün dışında kaldığını ve büyükşehirlerde kimlerin 1 Ocak 2026 itibarıyla gerçek usule geçmiş sayıldığını adım adım ele alıyoruz.

Basit Usulde Vergilendirme Nedir? (GVK Md. 46-51)

Basit usulde vergilendirme, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 46-51. maddelerinde düzenlenen, küçük esnaf ve ticaret erbabının ticari kazancının nispeten basitleştirilmiş bir yöntemle tespit edildiği bir vergilendirme rejimidir. Sistemin mantığı basittir: hem işini kendisi yürüten hem de belirli hadlerin altında kalan küçük ölçekli esnaf, karmaşık defter tutma ve beyanname yükümlülüklerinden büyük ölçüde muaf tutulur.

Burada kritik bir ayrıntı var: basit usul mükellefleri hâlâ gelir vergisi mükellefidir. Ancak 7338 sayılı Kanun'la Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen mükerrer Madde 20/A uyarınca, 1/1/2021 tarihinden itibaren bu mükelleflerin ticari kazançları, 2026 Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları kapsamındaki genel gelir vergisi tarifesinden farklı olarak, doğrudan gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Yani teknik olarak mükellefiyet devam eder, ama pratikte vergi ödenmez. Bu ayrım, ilerideki bölümlerde ele alacağımız "esnaf muaflığı" ile karıştırılmaması gereken önemli bir noktadır.

Basit usulden yararlanabilmek iki aşamalı bir teste bağlıdır: Md. 47'deki genel şartlar ve Md. 48'deki özel şartlar (hadler) birlikte sağlanmalı, ayrıca Md. 51'de sayılan faaliyet gruplarından hiçbirine girilmemelidir. Şimdi bu üç aşamayı sırasıyla inceleyelim.

Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartları (GVK Md. 47)

GVK Md. 47'ye göre basit usulden yararlanmak isteyen bir mükellefin taşıması gereken üç genel şart şöyle sıralanıyor:

1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak. Yani işi başkasına bırakıp sadece kâr payı alan bir yapı değil, fiilen işin başında olan bir esnaf modeli hedefleniyor.
2. İşyeri kira bedelinin (veya emsal kira bedelinin) kanunda belirlenen hadleri aşmaması.
3. Ticari, zirai veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak.

Bu üç şart, sonraki bölümde göreceğimiz özel şartlarla (had rakamlarıyla) birlikte değerlendirilmelidir; biri eksik olduğunda basit usulden yararlanma imkânı ortadan kalkar.

Basit Usulün Özel Şartları: 2026 Hadleri (332 Seri No.lu Tebliğ)

Her yıl olduğu gibi 2026 için de basit usule tabi olma hadleri, önceki yılın yeniden değerleme oranında artırılarak güncellendi. Bu güncelleme, 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete'nin 5. Mükerrer sayısında yayımlanan 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yapıldı.

İşyeri Kira Bedeli Haddi (Büyükşehir / Diğer Yerler)

GVK Md. 47/1-2 kapsamındaki genel şart olan işyeri kira bedeli haddi, 2026 yılı için:

• Büyükşehirde: 99.000 TL
• Diğer yerlerde: 60.000 TL

olarak belirlendi. Bu had, işletmenin bulunduğu yerin büyükşehir belediye sınırları içinde olup olmadığına göre ikiye ayrılıyor — ki bu ayrım, ileride göreceğimiz "büyükşehir + nüfus" kriteriyle karışmaması gereken, tamamen bağımsız bir eşiktir.

Alım, Satış ve Gayrisafi İş Hasılatı Hadleri

GVK Md. 48'de düzenlenen özel şartlar (hadler) ise faaliyet türüne göre üçe ayrılıyor:

• Md. 48/1. bent (mal alım-satımı yapanlar): Yıllık alım tutarı 1.200.000 TL'yi veya yıllık satış tutarı 1.900.000 TL'yi aşmamalı.
• Md. 48/2. bent (diğer işler — hizmet vb. gayrisafi iş hasılatı): Yıllık gayrisafi iş hasılatı 600.000 TL'yi aşmamalı.
• Md. 48/3. bent (1 ve 2'nin birlikte yapılması): Yıllık satış ile iş hasılatı toplamı 1.200.000 TL'yi aşmamalı.

Aşağıdaki tabloda, bu hadlerin son üç yıldaki seyrini görebilirsiniz:

Not: Şeker-çay, milli piyango bileti, içki-sigara-tütün, akaryakıt, değerli kâğıt gibi düşük kâr marjlı emtia için ayrı ve daha yüksek özel hadler tebliğlerle ayrıca belirlenmiştir; yukarıdaki tablo genel hadleri gösterir.

Ayrıca pratik bir kolaylık olarak: gün sonunda tek fatura düzenleyebilme uygulaması (215 Seri No.lu Tebliğ ile getirilmişti) 31/12/2026'ya kadar uzatılmıştır. Yani gün içinde çok sayıda küçük tutarlı satış yapan basit usul mükellefleri, her satış için ayrı fatura kesmek yerine gün sonunda toplu fatura kesmeye devam edebiliyor. Belge düzenine ilişkin genel kurallar için bkz. VUK'a Göre Fatura Düzenleme Süresi ve Cezası.

Basit Usulden Kimler Yararlanamaz? (GVK Md. 51'deki Faaliyet Grupları)

Genel ve özel şartları taşısanız bile, GVK Md. 51'de sayılan faaliyet gruplarından birine giriyorsanız basit usulden yararlanamazsınız. Kanun bu konuda net: aşağıdaki grup, hadlerin çok altında kazanç elde etse dahi otomatik olarak gerçek usule tabidir.

11. bent özellikle önemli, çünkü bir sonraki bölümde anlatacağımız 2026 değişikliklerinin hukuki dayanağı tam olarak burasıdır: Cumhurbaşkanı, belirli faaliyet gruplarını il/ilçe, belediye sınırı veya nüfus kriterine göre basit usul dışına çıkarabiliyor.

2026'da Yeni: Büyükşehirlerde Basit Usul Daraltılıyor (10380 ve 10679 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları)

Basit usulün coğrafi kapsamı yeni bir kavram değil. Daha önce 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, yalnızca büyükşehir belediye sınırları içinde emtia imalatı, emtia alım-satımı, inşaat işleri, motorlu taşıt bakım-onarımı, lokantacılık ve eğlence-istirahat yeri işletmeciliği yapanlar gerçek usule tabi tutuluyordu. 2026'da bu kapsam, iki yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile genişletildi ve netleştirildi.

8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 9/9/2025, Sayı 33012), büyükşehir belediyesi statüsündeki illerde, önceki takvim yılı sonu itibarıyla (yani 31/12/2025 itibarıyla) nüfusu 30.000'i aşan ilçelerde, aşağıdaki tabloda özetlenen yedi faaliyet grubunda çalışan mükellefleri 1/1/2026'dan itibaren doğrudan gerçek usule aldı. Bu kararı değiştiren 11/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 11/12/2025, Sayı 33104) ile kapsam kısmen daraltıldı: büyükşehirler içinde olsa dahi, şehir içi yolcu taşımacılığı dışındaki faaliyetler bakımından, 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılıp mahalleye dönüştürülen ve nüfusu 2.000'i geçmeyen belde belediyeleri ve köylerde faaliyet gösterenlerin basit usulden yararlanmaya devam edebileceği düzenlendi. Her iki kararın yürütmesi Hazine ve Maliye Bakanlığına ait olup uygulama 1/1/2026 itibarıyla başladı.

Kapsam Koşulları ve 2.000 Nüfus Altı İstisnası

Referans tarih: nüfus eşiği (30.000), "önceki takvim yılı sonu" yani 31/12/2025 itibarıyla değerlendirilir. Yürürlük: 1/1/2026.

Bunu somutlaştırmak için kurgusal bir örnek üzerinden gidelim. Büyükşehir statüsündeki bir ilin, nüfusu 35.000 olan bir ilçesinde küçük bir esnaf lokantası işleten hayali bir esnafımız olsun — "Ahmet Bey" diyelim; gerçek hiçbir kişi veya işletmeyle ilgisi yoktur. Ahmet Bey yıllardır basit usulde vergilendiriliyor, kazancı mükerrer Md. 20/A istisnası sayesinde gelir vergisinden muaf, KDV de ödemiyor ve 2025 hadlerini aşmamış durumda. Ama 1 Ocak 2026 itibarıyla tablo değişiyor: lokantası büyükşehir sınırları içinde, ilçenin 31/12/2025 nüfusu 30.000'in üzerinde, faaliyeti de tam olarak "lokanta/restoran işletmeciliği" grubuna giriyor ve 2.000 nüfus altı istisnasından da yararlanamıyor. Sonuç: Ahmet Bey, hadleri hiç aşmamış olsa bile, sadece bu yeni Cumhurbaşkanı Kararı nedeniyle 1/1/2026 itibarıyla gerçek usule geçmiş sayılıyor; bu da defter tutma, KDV mükellefiyeti, geçici vergi ve muhtemelen bir muhasebeciyle çalışma zorunluluğu getiriyor. Bu örnek kurgusal olsa da, özellikle büyükşehirlerin çeper ilçelerinde faaliyet gösteren gerçek esnafın 2026 başında benzer bir sürprizle karşılaşma ihtimali yüksektir.

Karma Faaliyetlerde Sınıflandırma: Terzi, Manav ve Taksi Örnekleri

Bazı meslekler net biçimde 7 grubun içine ya da dışına düşerken, bazı durumlar sınırda kalıyor. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan örnekleri özetliyor:

Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta şu: salt hizmet niteliğindeki kuaförlük, berberlik ve terzilik genel değerlendirmeye göre 7 gruptan hiçbirine girmiyor ve büyükşehir/nüfus kriterinden etkilenmiyor. Ancak aynı terzi, hazır giyim veya kumaş gibi emtia satışını da faaliyetine eklerse, bu kısmın "emtia alım-satımı" (b bendi) kapsamına girebileceği değerlendiriliyor. Karma faaliyetlerde kesin sınıflandırma, faaliyetin ağırlığı ve somut duruma göre değişebileceğinden, bu tür durumlarda meslek mensubu (SMMM/YMM) veya vergi dairesinden yazılı teyit alınması önemle tavsiye ediliyor.

Manavlık ise doğrudan "emtia alım-satımı" kapsamında değerlendiriliyor; büyükşehirde ve nüfusu 30.000'i aşan bir ilçede yürütülüyorsa gerçek usule geçiş riski taşıyor. Taksi işletmeciliği de aynı şekilde "şehir içi yolcu taşımacılığı" (f bendi) kapsamında değerlendiriliyor ve 2.000 nüfus altı belde/köy istisnasından — kararın lafzına göre — yararlanamıyor.

Basit Usulde Kazanç İstisnası (Mükerrer Md. 20/A) ile Esnaf Muaflığı Farkı

Basit usul ile esnaf muaflığı sık karıştırılan iki farklı müessesedir. Aradaki farkı şu tabloyla netleştirelim:

Kısacası: basit usul mükellefleri hâlâ gelir vergisi mükellefidir, sadece kazançları istisna kapsamındadır; esnaf muaflığındaki kişiler ise baştan itibaren mükellefiyet tesis ettirmez. Basit usulde defter tutma zorunluluğu yoktur; kayıtlar Defter-Beyan Sistemi üzerinden, meslek odası veya meslek mensubu aracılığıyla tutulur. VUK'un defter tutma hükümleri uygulanmaz, ancak bildirim, belge düzeni, muhafaza-ibraz ve ceza hükümleri uygulanmaya devam eder. Belgeler (fatura, perakende satış vesikası vb.) TESK bünyesindeki meslek odalarınca bastırılır.

Basit Usulden Gerçek Usule Geçiş Nasıl Olur?

Otomatik Geçiş Halleri (Had Aşımı, Md. 51 Faaliyetine Başlama)

Basit usulden gerçek usule geçiş, çoğu zaman mükellefin kendi tercihi değil, kanunun otomatik sonucudur:

• Md. 47/48 şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde kaybedenler, genel kural olarak izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usule geçer.
• Md. 51 kapsamındaki bir faaliyete başlayanlar, faaliyete başladıkları tarihten itibaren gerçek usule tabi olur — burada bekleme yoktur, geçiş anında gerçekleşir.
• Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen/kullanan basit usul mükellefinin, kanunun lafzına göre tebliğ tarihini izleyen aybaşından itibaren gerçek usule geçeceği değerlendirilmektedir. Bu durumun ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Md. 359 kapsamında kaçakçılık suçu/cezası riski doğurabileceği belirtilmelidir; ancak Md. 359'un somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, ilgili vergi incelemesinin sonucuna bağlıdır ve önceden kesin olarak öngörülemez. Bu tür belge risklerine ilişkin ayrıntılı bilgi için bkz. Naylon Fatura (SMİYB) Riski ve Sonuçları.

Gönüllü Geçiş ve Gerçek Usulden Basit Usule Dönüş

Kendi isteğiyle gerçek usulü tercih edenler, dilekçede belirttikleri tarihten veya izleyen yıl başından itibaren geçebilir. Tersi yönde, yani gerçek usulden basit usule dönüş de mümkün: genel şartların taşınması, art arda son iki yıl özel şartların altında kalınması ve izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar yazılı talepte bulunulması ile bu geçişin yapılabileceği değerlendirilmektedir. Ancak işini terk edenlerin veya işini eşine/çocuğuna devredenlerin, 2 yıl geçmedikçe basit usule dönemeyeceği 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde belirtilmektedir. Gerçek usule kalıcı olarak geçen mükelleflerin işletme türü seçimini gözden geçirmesi gerekebilir; bu konuda bkz. Şahıs mı Limited mi Anonim mi? Vergisel Karşılaştırma.

Gerçek Usule Geçişi İhmal Etmenin Ceza Riskleri

Basit usulden gerçek usule geçişin kendisi doğrudan bir ceza hükmü içermez. Asıl parasal risk, geçişin gereklerine — defter tutma, KDV mükellefiyeti, uygun belge düzeni, beyanname verme — fiilen uyulmamasından doğar. Aşağıdaki çerçeve genel bir yol haritası niteliğindedir; somut bir olayda uygulanacak ceza türü ve tutarı vergi incelemesi/inceleme elemanının değerlendirmesine bağlıdır.

VUK Md. 352-353 Usulsüzlük Cezaları

• VUK Md. 30 — Kanunun lafzına göre, tutulması zorunlu defterlerin tutulmaması/ibraz edilmemesi re'sen takdir sebebi olarak değerlendirilmektedir.
• VUK Md. 352 — Genel usulsüzlük (I./II. derece); 2026 için uygulanan tutarlar 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile belirlenmiştir (birinci sınıf tüccar/işletme hesabı esasına göre I. derece yaklaşık 17.000 TL/8.700 TL bandı). Güncel rakamlar için 588 Sıra No.lu Tebliğ'in resmî metnine (Resmî Gazete veya gib.gov.tr) bakılabilir.
• VUK Md. 353/1 — Fatura/gider pusulası/serbest meslek makbuzu düzenlenmemesi/alınmaması hâlinde, 2026 için ilk tespitte ceza asgari 17.000 TL civarındadır ve tespit sayısı arttıkça kademeli olarak yükselir (2. tespit ~35.000 TL, 3. tespit ~53.000 TL vd.).

Vergi Ziyaı ve Kaçakçılık Riski (VUK Md. 359)

• VUK Md. 341/344 — Kanunun lafzına göre, vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde ziyaa uğratılan verginin bir katı (VUK Md. 359 kapsamına giren kaçakçılık hâlinde üç katı) tutarında vergi ziyaı cezası kesilebilir.
• VUK Md. 112 / 6183 sayılı Kanun Md. 51 — Zamanında tahakkuk ettirilmeyen/ödenmeyen vergiler için gecikme faizi/gecikme zammı uygulanabilir.
• Sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme/kullanma tespitinde, VUK Md. 359 kapsamında ayrıca kaçakçılık suçu/cezası riski doğabileceği belirtilmelidir; bu, kesin olarak değil, somut olayın vergi incelemesi sonucuna bağlı bir ihtimal olarak değerlendirilmelidir.

Örnek senaryomuza dönersek: eğer kurgusal Ahmet Bey, gerçek usule geçtiğini fark etmez ya da geç fark eder ve eski basit usul belgeleriyle işlem yapmaya devam ederse, kanunun lafzına göre VUK Md. 30 kapsamında re'sen takdir sebebi, Md. 352/353 kapsamında usulsüzlük/özel usulsüzlük cezaları ve vergi ziyaına yol açması hâlinde Md. 341/344 kapsamında vergi ziyaı cezası riskiyle karşılaşabilir. Bu yüzden büyükşehirdeki esnafın (ve onların muhasebecilerinin) 2026 başında bu geçişi zamanında tespit etmesi büyük önem taşıyor.

Bu Değişiklik Kimleri Etkiliyor?

Detaylandıracak olursak, değişiklikten etkilenen taraflar şunlar:

• Küçük esnaf ve sanatkârlar ile şartları taşıyan diğer ticaret erbabı, 2026 hadleri kapsamında basit usulden yararlanmaya devam edip etmeyeceklerini belirlemelidir. Kuaförlük, berberlik, terzilik (salt hizmet niteliğindeyse) genel değerlendirmeye göre 7 faaliyet grubu dışında kalır; manavlık "emtia alım-satımı" grubuna girdiği değerlendirilmekte olup büyükşehir + 30.000 üstü nüfuslu ilçede gerçek usule geçiş riski taşıyabilir; taksi işletmeciliği "şehir içi yolcu taşımacılığı" grubuna girdiği değerlendirilmekte olup 2.000 nüfus altı istisnasından yararlanamayabilir.
• GVK Md. 51'de sayılan faaliyet grupları (sarraflar, ikrazatçılar, gayrimenkul/gemi alım-satımıyla uğraşanlar, reklam-ilan işleri, aracılar, maden/taş-kireç ocağı işletmecileri, şehirlerarası yük-yolcu taşımacıları vb.): kanunun lafzına göre basit usulden yararlanamaz.
• Cumhurbaşkanı Kararları kapsamına giren gruplar (95/6430, 8/5521, 92/2683 ile 10380/10679 sayılı kararlar): büyükşehirlerde belirli faaliyet ve nüfus eşiklerine göre gerçek usule alınabilir.
• Mali müşavirler ve meslek odaları Defter-Beyan Sistemi üzerinden basit usul mükelleflerinin kayıtlarını tutan taraflar olarak doğrudan etkilenir.

Uygulama tarihleri özet: 2026 yılı hadleri 1/1/2026-31/12/2026 arasında geçerlidir (332 Seri No.lu Tebliğ, RG 31/12/2025). 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve bunu değiştiren 10679 sayılı karar 1/1/2026 itibarıyla yürürlüktedir. Gün sonu toplu fatura uygulaması uzatması 31/12/2026'ya kadar geçerlidir.

Geçiş hükümleri: 2025 hadlerini 31/12/2025 itibarıyla aşan basit usul mükelleflerinin, genel kural olarak 1/1/2026'dan itibaren gerçek usule geçeceği değerlendirilmektedir. 10380/10679 kapsamına yeni giren mükelleflerin, 1/1/2026 itibarıyla gerçek usule geçmiş sayılacağı; basit usul belgelerini iptal ettirip gerçek usul belge/defter düzenine (283 Seri No.lu Tebliğ usullerine göre) geçmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Takvim yılı içinde basit usulden gerçek usule geçenlerin, geçiş tarihine kadar elde ettikleri kazanç için mükerrer 20/A istisnasından yararlanmaya devam edebileceği, geçiş tarihinden sonraki kazancın istisna kapsamı dışına çıkabileceği değerlendirilmektedir. Gerçek usulden basit usule geçişte iki yıllık bekleme süresi ve iki yıllık had/koşul takip süresi uygulanmaya devam etmektedir.

Sık Yapılan Hatalar

• Nüfus eşiğini yanlış referans tarihe göre değerlendirmek (30.000 eşiği "önceki takvim yılı sonu" = 31/12/2025 itibarıyla değerlendirilmektedir).
• 2.000 nüfus altı istisnasını faaliyet ayrımı yapmadan (şehir içi yolcu taşımacılığının hariç tutulduğunu unutarak) uygulamak.
• "Büyükşehir belediye sınırları" ile "il sınırları" kavramlarını karıştırmak — bir ilin büyükşehir statüsünde olması, o ile bağlı her ilçenin otomatik olarak kapsama girdiği anlamına gelmez.
• Otomatik geçişi mükellefe bildirmemek/geç fark etmek; 1/1/2026 itibarıyla kapsam değişikliği kendiliğinden gerçekleştiğinden, eski basit usul belge/kayıt düzenine devam edilmesi ay(lar) sonra fark edilebilir.
• Esnaf muaflığını (Md. 9) basit usulle karıştırmak veya hizmet faaliyetiyle emtia alım-satımını (kuaförlük/terzilik ile manavlık gibi) aynı kefeye koyup ilgili Cumhurbaşkanı kararlarını (95/6430, 8/5521, 92/2683, 10380/10679) gözden kaçırmak; karma faaliyetlerde nihai sınıflandırma için meslek mensubu/vergi dairesi teyidi önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Basit usulde vergilendirme kimleri kapsar?

GVK Md. 47'deki genel şartları (kendi işinde bilfiil çalışma, işyeri kira bedelinin haddi aşmaması, gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olmama) ve Md. 48'deki özel şartları (2026 için işyeri kira bedeli, alım-satım ve hasılat hadleri) birlikte taşıyan, Md. 51'de sayılan yasaklı faaliyet gruplarına girmeyen küçük esnaf ve ticaret erbabı basit usulden yararlanabilir.

2026 yılı basit usul hadleri ne kadar?

332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre 2026'da işyeri kira bedeli haddi büyükşehirde 99.000 TL, diğer yerlerde 60.000 TL; mal alım-satımında yıllık alım 1.200.000 TL veya yıllık satış 1.900.000 TL; hizmet/diğer işlerde yıllık gayrisafi iş hasılatı 600.000 TL; satış+hasılat toplamında 1.200.000 TL'dir.

Basit usulden hangi meslek grupları yararlanamaz?

GVK Md. 51'e göre kollektif/komandit şirket ortakları, ikrazatçılar, sarraflar/kıymetli maden alım-satımcıları, belirli inşaat-onarım taahhütçüleri, sigorta prodüktörleri, ilan-reklam işi yapanlar, gayrimenkul/gemi alım-satımcıları, aracılık işi yapanlar ile maden/taş-kireç ocağı işletmecileri ve şehirlerarası yük-yolcu taşımacıları basit usulden yararlanamaz.

2026'da büyükşehirlerde basit usul kalkıyor mu?

Tamamen kalkmıyor; ancak 10380 ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile büyükşehir statüsündeki illerde, önceki yıl sonu itibarıyla nüfusu 30.000'i aşan ilçelerde emtia imalatı, emtia alım-satımı, inşaat, motorlu taşıt bakım-onarımı, lokantacılık, eğlence-istirahat yeri işletmeciliği ve şehir içi yolcu taşımacılığı yapan mükellefler 1/1/2026'dan itibaren gerçek usule alınmıştır.

Taksi şoförleri basit usulden yararlanabilir mi?

Taksi işletmeciliği "şehir içi yolcu taşımacılığı" faaliyet grubuna girdiği değerlendirildiğinden, büyükşehirde ve 30.000 üstü nüfuslu bir ilçede faaliyet gösteriliyorsa gerçek usule geçiş riski taşır; ayrıca 2.000 nüfus altı belde/köy istisnası bu faaliyet için kararın lafzına göre geçerli görünmemektedir.

Manavlık basit usul kapsamında mı?

Manavlık, doğrudan "emtia alım-satımı" faaliyet grubuna girdiği değerlendirilmekte olup büyükşehirde ve nüfusu 30.000'i aşan bir ilçede yürütülüyorsa gerçek usule geçiş riski taşıdığı değerlendirilmektedir.

Basit usul mükellefleri vergi öder mi?

Basit usul mükellefleri gelir vergisi mükellefidir; ancak kazançları mükerrer Md. 20/A uyarınca 1/1/2021'den itibaren gelir vergisinden istisnadır. Ayrıca KDV'den istisnadırlar, geçici vergi/muhtasar/KDV beyannamesi vermezler ve vergi levhası almazlar.

Basit usulden gerçek usule ne zaman geçilir?

Md. 47/48 şartlarından biri takvim yılı içinde kaybedilirse genel kural olarak izleyen yıl başından; Md. 51 kapsamındaki bir faaliyete başlanırsa faaliyete başlama tarihinden; sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme/kullanma tespitinde ise tebliğ tarihini izleyen aybaşından itibaren gerçek usule geçilmiş sayılır.

Not: Bu içerikteki "Ahmet Bey" örneği tamamen kurgusaldır; gerçek hiçbir kişi, işletme veya olayla ilgisi bulunmamaktadır.