7590 Sayılı Kanun: ÖTV'de Asgari Maktu Vergi ve Nükleer Teşvikler

← Mevzuat listesine dön

Yeni bir araç almayı planlıyorsanız ya da bir kurumda mali işlerden sorumluysanız, son günlerde "7590 sayılı Kanun" başlığını bir yerlerden duymuş olmanız muhtemel. Bu kanun, tek bir konuyu değil; damga vergisinden KDV'ye, kurumlar vergisindeki örtülü sermaye hesaplamasından motorlu taşıtlardaki ÖTV'ye ve hatta emekli aylıklarına kadar birçok alanı aynı anda değiştiren geniş kapsamlı bir "torba kanun". Bu yazıda, kanunun en çok kişiyi ilgilendiren iki başlığını — araç alıcılarını doğrudan etkileyen asgari maktu ÖTV uygulamasını ve nükleer enerji santrali yatırımlarına sağlanan vergi teşviklerini — öne çıkararak, ama damga vergisi, örtülü sermaye ve SGK dahil tüm vergisel değişiklikleri eksiksiz şekilde ele alıyoruz.

7590 Sayılı Kanun Nedir, Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

7590 sayılı "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", TBMM'de 24 Temmuz 2026'da kabul edilmiş ve 31 Temmuz 2026 tarih ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Toplam 32 maddeden oluşan bir torba kanundur; Madde 31 yürürlük maddesini, Madde 32 ise yürütme maddesini düzenlemektedir (Madde 22'yi TBMM Başkanı, diğer hükümleri Cumhurbaşkanı yürütmektedir).

Vergi mevzuatı açısından bakıldığında kanunun en kapsamlı düzenlemeleri iki eksende toplanıyor: nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik vergi teşvikleri (damga vergisi, KDV ve kurumlar vergisi/örtülü sermaye alanlarında) ile motorlu taşıtlarda ÖTV'ye ilişkin yeni asgari maktu vergi uygulaması.

ÖTV'de Asgari Maktu Vergi Uygulaması: Araç Alıcılarını Neler Bekliyor?

Şimdiye kadar 87.03 GTİP'li (yani binek otomobil, motosiklet gibi motorlu taşıtları kapsayan gümrük tarife sınıflandırmasına giren) araçlarda ÖTV yalnızca oransal bir tarifeye göre hesaplanıyordu. 7590 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle bu tabloya yeni bir kavram eklendi: asgari maktu (taban) ÖTV. Yani artık, oransal hesaplama sonucunda çıkan tutar ne olursa olsun, belirli bir alt sınırın altına düşülemiyor.

Asgari ÖTV Tutarları Ne Kadar?

Kanuna göre 87.03 GTİP'li araçlarda uygulanacak asgari maktu ÖTV tutarları şöyle:

• (L) sınıfı araçlarda: 30.000 TL
• Diğer araçlarda: 100.000 TL

Bu tutarlar sabit kalmayacak; her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak (100 TL altındaki kesirler dikkate alınmayacak). Ayrıca Cumhurbaşkanı'na bu tutarları sıfıra kadar indirme veya on katına kadar artırma yetkisi verilmiş durumda. Bunun yanında Cumhurbaşkanı; motor gücü, silindir hacmi, çekiş sistemi, menzil, batarya kapasitesi, araç cinsi/sınıfı, gövde tipi, emisyon türü/değeri, istiap haddi, yolcu/yük taşıma kapasitesi gibi kriterlere göre bu tutarları farklılaştırabilecek.

Diyelim ki bir esnaf, işyerine yakın mesafelerde kullanmak üzere ikinci el olmayan, orta sınıf bir otomobil almayı planlıyor. Bu araç (L) sınıfı dışında kaldığı için, oransal ÖTV hesabı ne çıkarsa çıksın, ödeyeceği ÖTV artık 100.000 TL'nin altına inemeyecek. Daha önce düşük motor hacmi/gücü nedeniyle oransal hesapla düşük ÖTV ödeyen araç grupları için bu, fiyat etiketinde gözle görülür bir fark anlamına gelebilir.

ÖTV Asgari Vergi İstisnası Kimleri Kapsıyor?

Herkes bu taban vergiye tabi değil. Karayolları Trafik mevzuatına göre şu üç grup asgari maktu ÖTV uygulamasından istisna tutulmuştur:

• (L) sınıfında içten yanmalı motoru bulunan araçlar
• (L) sınıfında elektrik motor gücü 4 kW'ın altında olan araçlar
• (T) sınıfı araçlar (traktörler)

Burada önemli bir noktaya dikkat çekmek gerekiyor: (L) sınıfındaki içten yanmalı motorlu araçlara ilişkin istisnanın ek bir güç veya silindir hacmi sınırına tabi olup olmadığı hususu kesin olarak netleşmemiştir. Yani örneğin küçük hacimli bir motosiklet alacak birinin "bu araç kesin istisna kapsamındadır" diye düşünmesi şu an için risklidir; somut bir araç için asgari maktu ÖTV istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı konusunda işlem yapılmadan önce vergi dairesinden veya bir YMM/SMMM'den güncel teyit alınması önemle önerilir.

Diyelim ki bir kurye şirketi, filosunu genişletmek için küçük hacimli, içten yanmalı motorlu bir motosiklet modeli düşünüyor. Bu araç görünürde (L) sınıfı içten yanmalı istisna grubuna girse de, güç/hacim sınırındaki belirsizlik netleşmeden toplu bir alım kararı vermek yerine, önce vergi dairesine veya bir mali müşavire danışmak, olası bir sürpriz vergi yükünü baştan önlemenin en güvenli yolu olacaktır.

Cumhurbaşkanı'nın ÖTV Tutarlarını Değiştirme Yetkisi

Yukarıda değindiğimiz gibi, 30.000 TL ve 100.000 TL'lik tutarlar sabit değil. Cumhurbaşkanı bu tutarları sıfıra indirebilir ya da on katına kadar çıkarabilir; ayrıca araçları teknik özelliklerine göre gruplandırıp farklı tutarlar belirleyebilir. Bu esneklik, önümüzdeki dönemde asgari ÖTV tutarlarının Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebileceği anlamına geliyor — dolayısıyla araç alım kararı verecek okuyucuların, işlem anındaki güncel tutarı mutlaka kontrol etmesi gerekiyor.

Nükleer Enerji Santrali Yatırımlarına Vergi Teşvikleri

7590 sayılı Kanun'un vergi bölümünün diğer büyük ayağı, nükleer enerji santrali yatırımlarına sağlanan üç ayrı vergi teşviki: damga vergisi istisnası, KDV istisnası/iadesi ve örtülü sermaye eşiğinde indirim. Bu düzenlemeler doğrudan büyük ölçekli enerji yatırımcılarını ve onların yüklenicilerini ilgilendiriyor, ama tedarik zincirindeki alt yüklenicilerden mali müşavirlere kadar geniş bir profesyonel kitleyi de dolaylı olarak etkiliyor.

Damga Vergisi İstisnası (Madde 1)

Eskiden nükleer santral yatırımlarına ilişkin kâğıtlar için özel bir damga vergisi istisnası yoktu. 7590 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (2) sayılı tablonun "IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar" bölümüne eklenen 56 no'lu fıkra ile, nükleer enerji santralinde elektrik üretimi için ön lisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu, nükleer santral yatırımına ilişkin düzenlenen kâğıtların damga vergisinden istisna tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu istisna, kanunun yayım tarihi olan 31 Temmuz 2026 itibarıyla ve süresiz olarak uygulanıyor.

KDV İstisnası ve İadesi — Geçici Madde 47 (Madde 9)

Kanunun 9. maddesiyle 3065 sayılı KDV Kanunu'na eklenen Geçici Madde 47, nükleer santral yatırımcıları için önemli bir nakit akışı avantajı sağlıyor. Buna göre, 31/12/2045'e kadar (Cumhurbaşkanı bu süreyi 31/12/2050'ye kadar uzatabilir) uygulanmak üzere:

• Nükleer santral inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve altı aylık dönemlerde mahsup edilemeyen KDV, talep halinde iade ediliyor;
• Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine-teçhizat teslimi KDV'den istisna tutuluyor, yüklenilen KDV indirim konusu yapılıyor ve mahsup edilemeyen kısım talep halinde iade ediliyor.

Bu hüküm 1 Ağustos 2026 (yayımı izleyen ay başı) itibarıyla yürürlüğe girmiş bulunuyor.

KDV İadesinde Dikkat: Yatırım Tamamlanmazsa Ne Olur?

Bu teşvikin madalyonun öbür yüzü de var. Yatırımın tamamlanmaması hâlinde, zamanında alınmayan veya iade edilen vergilerin vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği yönünde bir hüküm bulunuyor. Bu, önemli ölçüde mali risk barındıran bir düzenlemedir.

Diyelim ki bir yüklenici firma, nükleer santral inşaatı kapsamında büyük hacimli makine-teçhizat ithal ediyor ve KDV istisnasından yararlanıyor. Proje ilerleyen yıllarda finansman sorunları nedeniyle yarıda kalırsa, bu firma daha önce istisna olarak ödemediği veya iade aldığı KDV'yi, üstelik vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalabilir. Bu nedenle, nükleer santral yatırımı planlayan veya bu tür projelere tedarikçi/yüklenici olarak dahil olan gerçek kişi ve kurumların, bu riski somut projeleri için bir vergi danışmanıyla değerlendirmesi önemle önerilir.

Kurumlar Vergisi'nde Örtülü Sermaye Eşiği %50'den %25'e Düştü — Geçici Madde 20 (Madde 17)

Örtülü sermaye, ilişkili şirketlerden yapılan borçlanmalarda, öz sermayeyi aşan kısmın vergisel açıdan sermaye gibi değil, borç gibi değil de "örtülü sermaye" sayılması ve buna bağlı faiz giderlerinin kurum kazancından indirilememesi anlamına gelen bir kavram. Şimdiye kadar Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 12/2. maddesindeki genel oran, öz sermayenin %50'sini aşan borçlanmayı örtülü sermaye sayıyordu.

7590 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen Geçici Madde 20 ile, nükleer enerji santrali yatırımına ilişkin ilişkili şirketlerden yapılan borçlanmalarda örtülü sermaye sayılma eşiğinin 31/12/2045'e kadar %50'den %25'e düşürüldüğü anlaşılmaktadır (Cumhurbaşkanı bu süreyi 5 yıla kadar uzatabilir). Bu, pratikte nükleer santral yatırımcısı şirketlerin ilişkili taraflardan daha sınırlı miktarda borçlanabileceği, aksi halde daha fazla kısmının vergisel açıdan dezavantajlı hale geleceği anlamına geliyor.

Diyelim ki nükleer santral yatırımı yapan bir şirketin öz sermayesi 100 milyon TL. Eski kuralda, ilişkili şirketlerden 50 milyon TL'ye kadar (öz sermayenin %50'si) yapılan borçlanma örtülü sermaye sayılmıyordu; bu sınırı aşan kısım örtülü sermaye kabul ediliyordu. Yeni düzenlemeyle bu sınır 25 milyon TL'ye (öz sermayenin %25'i) indi; yani aynı şirket artık daha az miktarda ilişkili şirket borcunu "güvenli bölgede" tutabiliyor, geri kalan kısım için örtülü sermaye sonuçlarıyla karşılaşma riski daha erken devreye giriyor. (Bu, yalnızca oranın nasıl işlediğini göstermek için kurgulanmış basit bir örnektir; gerçek bir şirketin hesaplaması çok daha fazla değişkene bağlıdır.)

Burada dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da uygulamanın zaman boyutu. Hükmün kendisi 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmekte; ancak yürürlük maddesi (Madde 31) uyarınca, 1/1/2026'dan itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için uygulandığı belirtilmektedir — yani 2026 hesap döneminin tamamı için (yıl başından itibaren) yeni %25 eşiğinin geçerli olabileceği değerlendirilmektedir. Bu geriye dönük nitelikteki uygulamanın somut mükellef ve hesap dönemi bazında nasıl işleyeceği konusunda kesin işlem tesis edilmeden önce bir YMM/SMMM'e danışılması önerilir.

SGK, Emeklilik ve İstihdam Teşvikleri

7590 sayılı Kanun yalnızca kurumlar vergisi/ÖTV eksenli değil; SGK ve emeklilik alanında da doğrudan vatandaşı ilgilendiren düzenlemeler içeriyor.

Asgari Emekli Aylığı 23.552 TL'ye Yükseldi

Kanunun 16. maddesi ile asgari emekli aylığının 20.000 TL'den 23.552 TL'ye yükseltildiği belirtilmektedir. Bu artış 2026 Temmuz ödeme döneminden itibaren geçerli.

Turizm Sektöründe Yeni SGK Prim Desteği

Kanunun 11. maddesi ile turizm tesislerinde çalışanlara yönelik yeni bir işsizlik sigortası/SGK prim desteği getirildiği anlaşılmaktadır. Destek Mayıs-Aralık 2026 dönemini kapsıyor; günlük tutarın 116,67 TL (30 günlük bildirim için 3.500,10 TL) olduğu belirtilmektedir — kesin uygulama açısından ilgili kurumdan teyit alınması önerilir. Yürürlük, 2026 Mayıs döneminden itibaren uygulanmak üzere kanunun yayım tarihinde başlamıştır.

Ayrıca imalat sektöründeki mevcut istihdam teşvikinin uzatıldığı belirtilmekte; Madde 15 ile de SGK'ye devletin, tahsil edilen primlerin dörtte biri oranında katkı yapmasını öngören mekanizmanın 1 Ağustos 2026 itibarıyla kaldırıldığı/basitleştirildiği anlaşılmaktadır.

7590 Sayılı Kanun Kimleri Etkiliyor?

Kanunun vergi boyutuyla ilgili değişikliklerinden etkilenen başlıca kesimleri şöyle özetleyebiliriz:

• Nükleer enerji santrali yatırımı yapan/yapacak şirketler ve yüklenicileri — damga vergisi istisnası, KDV iadesi/istisnası, örtülü sermaye eşiği değişikliğinden doğrudan etkilenir.
• Motorlu taşıt (87.03 GTİP) üreticileri, ithalatçıları, bayileri ve alıcıları — asgari maktu ÖTV nedeniyle etkilenir; L sınıfı araçlarda istisna kapsamının somut olarak teyit edilmesi önerilir.
• Turizm sektöründe konaklama tesisi işverenleri — yeni SGK prim desteğinden yararlanabilir.
• İmalat sektörü işverenleri — uzatılan istihdam teşvikinden etkilenir.
• Emekliler — asgari aylık artışından doğrudan etkilenir.
• Mali müşavirler/muhasebeciler — örtülü sermaye hesaplaması yapan firmalar (özellikle nükleer yatırımı olanlar), ÖTV hesaplaması yapan araç sektörü firmaları ve SGK bordrolaması yapan işverenler için bu düzenlemeleri takip etmesi gereken taraf konumundadır.

Ceza Riski ve Sık Yapılan Hatalar

Ceza riski taşıyabilecek başlıca durumlar:

• ÖTV'de eksik hesaplama: Asgari maktu tutar yerine yalnızca oransal ÖTV hesaplanıp beyan edilirse, eksik tahakkuk eden vergi tutarı üzerinden vergi ziyaı cezası riski doğabilir. Uygulamada sıklıkla, sistem/otomasyon güncellemesi gecikmesi nedeniyle eski oransal hesaplama ile fatura kesildiği görülür; bu durum sonradan düzeltme/ek tahakkuk gerektirebilir.
• KDV iadesi (nükleer yatırım): Yatırım teşvik belgesi kapsamı dışındaki harcamaların yanlışlıkla istisna/iade kapsamına dahil edilmesi, haksız KDV iadesi riski ve buna bağlı vergi ziyaı cezası ile gecikme faizi riski doğurabilir. Ayrıca, yatırımın tamamlanmaması hâlinde kanunun kendi metninde yer alan özel bir hüküm gereği (KDV Kanunu Geçici Madde 47), zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.
• Örtülü sermaye: Yeni %25 eşiğinin gözden kaçırılıp eski %50 eşiğine göre matrah hesaplanması halinde, kurumlar vergisi matrahının eksik beyan edilmesi söz konusu olabilir; bu da vergi ziyaı cezası riski taşır.
• Damga vergisi istisnası: İstisna şartlarını (lisans/yatırım belgesi) taşımadan istisnanın uygulanması, sonradan tarhiyat ve buna bağlı ceza riski doğurabilir.

Sık yapılan hatalar:

• Fatura/otomasyon sistemleri güncellenmeden, asgari maktu tutar kontrolü yapılmadan araç satışı gerçekleştirilmesi.
• İstisna kapsamındaki araçların (L sınıfı içten yanmalı, 4 kW altı elektrikli, T sınıfı traktör) yanlışlıkla asgari maktu ÖTV'ye tabi tutulması ya da tam tersi.
• Örtülü sermayede genel eşik ile nükleer yatırıma özgü %25 eşiğinin karıştırılması; aynı grup şirket bünyesinde hem nükleer yatırım hem başka faaliyet varsa borçlanmaların ayrıştırılmaması.
• KDV iadesinde yatırım teşvik belgesi kapsamı dışındaki harcamaların iade talebine dahil edilmesi.
• Kanunun farklı maddelerinin farklı yürürlük tarihlerinin, özellikle örtülü sermaye eşiğinin geriye dönük uygulanıp uygulanmayacağının karıştırılması.

Uygulamada sıklıkla bu tür geçiş dönemlerinde "eski sistemin alışkanlıkla devam ettirilmesi" cezai risklerin başlıca kaynağıdır; bu nedenle fatura, e-Beyanname ve ÖTV hesaplama sistemlerinin öncelikli olarak güncellenmesi önerilir.

Uygulama Tarihleri ve Yürürlük Takvimi

Aşağıdaki tablo, kanunun madde bazlı yürürlük tarihlerini özetliyor; kritik işlemler öncesi birincil metinle teyit önerilir.

Geçiş Hükümleri ve Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Nükleer santral yatırım teşvikleri (KDV istisnası/iadesi, örtülü sermaye indirimi) için 31/12/2045'e kadar uygulama öngörüldüğü; KDV'de Cumhurbaşkanı'nın 31/12/2050'ye, örtülü sermayede 5 yıla kadar (yani en geç 31/12/2050'ye) uzatma yetkisine sahip olduğu belirtilmektedir.
• Turizm SGK prim desteğinin yalnızca Mayıs-Aralık 2026 dönemini kapsadığı anlaşılmaktadır.
• KDV Geçici Madde 47 kapsamında yatırımın tamamlanmaması halinde, önceden alınmayan/iade edilen vergilerin vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri tahsil edilebileceği yönünde bir hüküm bulunmaktadır — bu, yatırımcılar açısından önemli bir mali risk unsuru olarak değerlendirilmeli ve somut proje bazında profesyonel danışmanlıkla ele alınmalıdır.
• Aday sürücülük uygulamasının geçiş sürecine ve ÖTV asgari tutarlarının Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilme takvimine dair ayrıntılı bir geçiş hükmü tespit edilememiştir.

Sık Sorulan Sorular

7590 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

7590 sayılı Kanun, TBMM'de 24 Temmuz 2026'da kabul edilmiş; 31 Temmuz 2026 tarih ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

ÖTV'de asgari maktu vergi ne demek, hangi araçları etkiliyor?

87.03 GTİP'li motorlu taşıtlarda artık oransal hesaplamanın yanında bir taban (asgari) ÖTV tutarı uygulanıyor: (L) sınıfı araçlarda 30.000 TL, diğer araçlarda 100.000 TL. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.

Hangi araçlar asgari maktu ÖTV'den istisna?

(L) sınıfında içten yanmalı motoru bulunan araçlar, (L) sınıfında elektrik motor gücü 4 kW'ın altında olan araçlar ve (T) sınıfı araçlar (traktörler) istisna kapsamındadır. Ancak L sınıfı içten yanmalı istisnasının ek bir güç/hacim sınırı olup olmadığı netleşmemiştir; somut araç için işlem öncesi vergi dairesi/YMM teyidi önerilir.

Nükleer santral yatırımlarına hangi vergi teşvikleri getirildi?

Üç ana teşvik getirilmiştir: (1) nükleer santral yatırım kâğıtlarında damga vergisi istisnası, (2) inşaat işleri ve makine-teçhizat teslimlerinde KDV istisnası/iadesi (31/12/2045'e kadar), (3) ilişkili şirket borçlanmalarında örtülü sermaye eşiğinin %50'den %25'e düşürülmesi.

Örtülü sermaye eşiği neden değişti, geriye dönük mü uygulanıyor?

Nükleer santral yatırımına ilişkin borçlanmalarda örtülü sermaye sayılma eşiği %50'den %25'e indirildi. Hükmün kendisi 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girse de, kanunun yürürlük maddesi uyarınca 1 Ocak 2026'dan itibaren başlayan vergilendirme dönemi kurum kazançları için uygulanacağı belirtiliyor; bu nedenle 2026 yılının tamamını etkileyebilecek bir konudur.

KDV iadesi alan nükleer yatırımcılar için özel bir risk var mı?

Evet. Yatırımın tamamlanmaması hâlinde, zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte geri tahsil edilebilir. Somut projeler için vergi danışmanına başvurulması önerilir.

Asgari emekli aylığı ne kadar oldu?

7590 sayılı Kanun'un Madde 16 hükmüyle asgari emekli aylığı 20.000 TL'den 23.552 TL'ye yükseltildi; bu artış 2026 Temmuz ödeme döneminden itibaren geçerlidir.